Wanneer een kredietnemer komt te overlijden voor het einde van zijn hypotheek, verdwijnt het openstaande kapitaal niet. De schuld blijft bestaan en moet worden voldaan, hetzij door de kredietverzekering, hetzij door de erfgenamen of de mede-kredietnemer, afhankelijk van de opzet van de lening. Het begrijpen van het mechanisme van de dekking stelt u in staat om situaties te anticiperen waarin een deel van de lening op de schouders van de nabestaanden zou blijven rusten.
Verhouding van de kredietverzekering: de parameter die alles bepaalt
De verdeling van de terugbetaling na een overlijden hangt af van een keuze die is gemaakt bij het afsluiten van de lening: de verhouding van de verzekering. Dit percentage bepaalt het deel van het openstaande kapitaal dat de verzekeraar dekt voor elke verzekerde kredietnemer.
Voor een alleenstaande kredietnemer is de verhouding altijd 100 %. De verzekeraar vergoedt dan het volledige openstaande kapitaal aan de bank. Het onroerend goed valt in de nalatenschap zonder bijbehorende schuld.
De situatie wordt complexer voor koppels die samen lenen. Er zijn twee grote configuraties:
- Verhouding van 100 % per persoon: bij het overlijden van een van de twee, lost de verzekeraar de lening volledig af. De overlevende heeft geen maandlasten meer.
- Verhouding van 50 % per persoon: de verzekeraar vergoedt slechts de helft van het openstaande kapitaal. De overlevende mede-kredietnemer moet de andere helft blijven terugbetalen, soms jarenlang.
- Onevenwichtige verhouding (70/30, 60/40): de dekking is evenredig aan het percentage dat aan de overleden persoon is toegewezen. De rest komt voor rekening van de overlevende.
Een lage verhouding kiezen verlaagt de kosten van de verzekering, maar stelt de overlevende partner bloot aan een zware financiële last op het slechtste moment. Deze parameter verdient een zorgvuldige analyse bij de ondertekening van het contract, en u kunt meer te weten komen op Pratique Immo om de verschillende scenario’s te verkennen.
Uitsluitingen van de overlijdensdekking: wanneer de verzekeraar weigert te betalen
Het hebben van een kredietverzekering met overlijdensdekking garandeert geen automatische terugbetaling. De contracten bevatten uitsluitingen van de dekking die kunnen leiden tot een weigering van de dekking.
Suïcide is de meest bekende uitsluiting. De meeste contracten dekken het risico van suïcide pas vanaf het tweede jaar. Er is een uitzondering voor groepsverzekeringen wanneer de lening de hoofdverblijfplaats financiert: in dat geval kan suïcide vanaf de ondertekening gedekt zijn.
Andere uitsluitingen komen vaak voor in de contracten:
- De beoefening van sporten die als gevaarlijk worden beschouwd (parachutespringen, hooggebergteklimmen, diepzeeduiken), tenzij er een specifieke aankoop van de clausule is gedaan.
- Het overlijden dat plaatsvindt na een door het contract vastgestelde leeftijdsgrens, vaak rond de pensioenleeftijd.
- De gevolgen van een onjuiste verklaring op de gezondheidsvragenlijst die bij de ondertekening is ingevuld.
Een weigering van schadevergoeding verandert het volledige openstaande kapitaal in een nalatenschapschuld. De erfgenamen staan dan voor een delicate patrimoniale keuze.
De status van de hypotheek voor de erfgenamen in geval van nalatenschap
Wanneer de verzekering het overlijden niet dekt (geen verzekering, uitsluiting, gedeeltelijke verhouding), komt de niet-terugbetaalde schuld in de nalatenschap. De hypotheek wordt niet onmiddellijk in zijn geheel opeisbaar. De erfgenamen die de nalatenschap aanvaarden, nemen de schuld over onder de voorwaarden van het oorspronkelijke contract.
Drie opties staan de erfgenamen dan open:
De pure en eenvoudige aanvaarding van de nalatenschap maakt hen verantwoordelijk voor de terugbetaling van het openstaande kapitaal, zelfs boven de waarde van de geërfde goederen. Ze kunnen ervoor kiezen om het goed te behouden en de maandlasten voort te zetten, of het te verkopen om de lening af te lossen.
De aanvaarding tot het netto-actief beperkt hun verplichting tot het bedrag van wat ze daadwerkelijk erven. Als de schuld de waarde van het nalatenschap overschrijdt, wordt het verschil niet van hen geëist.
De afstand van de nalatenschap bevrijdt hen van enige terugbetalingsverplichting. Ze verliezen in ruil daarvoor elk recht op de goederen van de overledene, inclusief het onroerend goed dat door de lening is gefinancierd.
Verandering van kredietverzekering en wet Lemoine: anticiperen voor het overlijden
De dekking op het moment van overlijden hangt af van het contract dat op de datum van het ongeval daadwerkelijk van kracht is. De wet Lemoine staat toe om op elk moment van kredietverzekering te veranderen, zonder kosten of boete, op voorwaarde dat het nieuwe contract een minimaal gelijkwaardig niveau van dekking biedt.
De bank heeft 10 werkdagen om te reageren op een verzoek om vervanging. Een weigering moet nauwkeurig worden gemotiveerd, met vermelding van de ontbrekende dekkingen.
Dit permanente recht op opzegging opent een concrete mogelijkheid: het contract heronderhandelen om de verhouding te verhogen, bepaalde uitsluitingen te verwijderen of een dekking te verkrijgen die beter is afgestemd op een verandering in de gezinssituatie (geboorte, scheiding, hersamenstelling). Het contract dat op de dag van het overlijden van kracht is, is het enige dat telt, niet het oorspronkelijk ondertekende contract.
Procedure voor het melden van het overlijden aan de verzekeraar
De snelheid van de melding beïnvloedt de soepelheid van de terugbetaling. De verzekeraar moet zo snel mogelijk na het overlijden op de hoogte worden gesteld. De gewoonlijk gevraagde documenten omvatten de overlijdensakte, het leningcontract, de aflossingstabel en het medisch attest waarin de oorzaak van het overlijden wordt vermeld.
Elke onnauwkeurigheid in het dossier kan de schadevergoeding vertragen of in gevaar brengen. De uitsluitingen van de dekking worden op dit punt gecontroleerd, door de oorzaak van het overlijden te vergelijken met de verklaringen die bij de ondertekening zijn gedaan. Een onjuiste verklaring in het begin, zelfs onopzettelijk, kan leiden tot verlies van dekking.
In geval van weigering van dekking door de verzekeraar kunnen de nabestaanden de beslissing aanvechten. Het beroep gaat eerst via de klachtenservice van de verzekeraar, en vervolgens via de verzekeringsbemiddelaar. Een zorgvuldige lezing van het contract blijft de beste preventie voor elke situatie van schade.
De beste bescherming blijft een contract dat periodiek wordt herzien, met een verhouding die is afgestemd op de werkelijke terugbetalingscapaciteit van de overlevende mede-kredietnemer, en met uitsluitingen die bekend zijn bij elke verzekerde.
